Şeyh Fethullah Küllliyesinin Hikayesi

Gaziantep’te dilden dile Şeyh Fethullah hazretleri hakkında bin bir rivayet dolaşır. Rivayetlerle, gerçekler birbirine karışınca ister istemez insanın içinde bir ikilem oluşur. İçimizde oluşan tereddüt ve merakın etkisi ile Şeyh Fethullah hazretlerinin külliyesinin yolunu tutuk. Külliye Şehreküstü semtinde Kepenek Mahallesinde bulunmakta. Halk arasında, Külliyede bulunan Camii ve hamam Şıh Camii ve hamamı olarak da bilinmektedir.

Külliyeye vardığımızda her canlının ölümü tattığını bir daha gördük. Camii de bizi musalla taşındaki bir ölü karşıladı. Ölümün perdelediği hayatın penceresinden külliyeyi gezdik.

Külliye Camii, hamam, medrese, tekkeden oluşmaktadır. Ancak bugün varlığını sürdürebilen eser ise Camii ve Hamam. Külliye miladi 1563 yılarında yapılmış.

 

Nesilden nesile anlatılan rivayetlere göre; Şeyh Fethullah hazretleri İslam devletinin ilk halifesi Hz Ebu Bekir’in soyundan gelen ve Gaziantep’te kadılık yapan biridir.

 

Bir gün Gaziantep’in hamamlarından birine gider. Yıkanırken teninin esmer olmasına bakan Gaziantep’in Bazoğlu sülalesinden birisi kendisi ile alay eder. Burada ne işin var der. Şeyh Fethullah Hazretleri buna alınır. Gece rüyasında bu külliyeyi yaptırması söylenir. Parasal boyutunun da karşılanması için kuyuya kovayı salması istenir.

 

Sabah kuyunun başına giden Şeyh Fethullah hazretleri, Kovayı kuyuya salar. Bir kova altın gümüş çıkar. Bununla bu külliyeyi yaptırır. Ancak birde Beddua eder. “Kendisini hamam da ayıplayan Bozoğlu soyundan birisi hamama gelirse hamamın suyu kesilsin yâda soğusun” der.

Bu şekilde yapıldığı anlatılan Külliyenin Cami bölümüne baktığımızda Caminin dünyada başka bir benzerinin olmadığı görülmektedir. Caminin planın da Şey Fethullah Hazretleri tarafından çizildiği rivayet edilmekte. Cami Selçuklu ile Osmanlı Mimarisinin geçiş döneminde yapılmış eserleri hatırlatıyor. İçeriden kubbesi olmasına rağmen dışarıdan çatı ile kapatılmış. Dış cepheden yuvarlak ayaklarla desteklenerek güzel bir görüntü oluşturulmuş.

 

Gaziantep’in Kurtuluşunda hastane olan caminin bahçesinde çok sayıda şehit düşmüş ecdadın mezarı var. İçlerinde Gaziantep’in direniş mücadelesinin sembol isimlerinden Karayılan’ın kabri de burada bulunmaktadır.

 

Şeyh Fethullah hazretleri aynı zamanda iyi birde hattatmış. Onun yazdığı Kur’an’ı Kerim yıllarca Camide durmuş. Tüm tarihi eserlerde olduğu gibi el yazması Kur’an-ı Kerim çalınmış. Çalınan kitap bulunarak Ankara’da bir müzede sergilendiği söyleniyor.

 

Caminin arka bahçesinde bir su kuyusu var. Bu su evlerin içinden hamama ve Camiin avlusundaki kastele gidermiş. Bu gün kastelde kuyudan gelen su hala akmaktadır. Ancak suya lağım suları karıştığı için su içilemez durumdadır.

 

Camiinden çıkıp birazda hamama gidelim ne dersiniz. Hamamla Camii arasında kabaaltı olarak adlandırılan arka mahallelere geçişi saylayan üzeri kapalı bir yol var.

 

Hamam kadınlara has hizmet vermektedir. Bu sebepten içeri girmemiz mümkün değil. Bizde hamamın zili çaldık. Ancak hamamın sahibi içerde değildi.Sahibine doğrusu ile işletici sahibesini kazan dairesinde bulduk. 50-60 yaşlarında Güllü Gülay Hanım. Çevresindeki lakabı ile Hacı teyze. Hamamı işleten Hacı teyze vakıflardan kiralamış 19 yıldır bu hamamı işletiyor. Önceleri eşi ile beraber işletirken sekiz yıl önce eşini kaybetmiş. O günden sonra kadın başına hamamı işletiyor.

 

19 yılda hamamda üç kez arıza olmuş. Bizim gittiğimiz gün üçüncü arızalanma olmuş. Neden diye sorduk. “Dün “dedi “Dün Bazoğulları’nın bir kızı hamama gelmiş farkına varamadım. Bu yüzden su soğudu” Hacı teyzenin söylediğine göre her arızalanmadan önce Bazoğulları’ndan birisi hamama gelirmiş. Anlayacağınız Şeyh Fethullah Hazretlerinin Bazoğlları’na yaptığı beddua nedeni ile onların soyundan biri hamam girince sular ya kesilir yâda soğurmuş. Görüşünü aldığımız Bazoğlu ailesi fertleri ise olayın böyle olmadığını Şeyh Fethullah Hazretlerinin kendilerine dua ettiğini belirttiler.

 

Hamamda bir gelenek daha var. Hamamın orta bölümü her Cuma iyice temizlenir. Şeyh Fethullah Hazretlerinin abdest alacağı düşünülerek oraya ibrik temiz havlu bırakılır. Hamamda bir yere de şeyh Fethullah Hazretlerinin namaz kılması için seccade bırakılır. Hamam Cuma Namazına kadar kapalı tutulur. Cuma namazından sonra tekrar açılır.

 

Tıptan umudunu kesen hastalar Cuma namazından önce hamamın kapalı tutulan bölümüne bırakılır. Anlatılanlara göre çoğu kişi bu hamama çaresi olmayan hasta olarak girmiş, sağlıklı bir insan olarak çıkmış.

 

Gaziantep ziyaretinde Şeyh Fethullah Külliyesi mutlaka ziyaret edilmelidir. Camii cemaatinin yaşlılarının anlattığı rivayetler içinizde şüphe ve hayret uyandıracaktır. Ve Osmanlar da, Selçuklular da, Emeviler de görülmeyecek bir mimarı yapı ile karşılaşacaksınız.

 

İsterseniz geziyi bir rivayetle bitirelim. Şeyh Fethullah Hazretleri Camii de çalışanların ücretlerini verirken elini oturduğu postun altına atar, işçiye ödeyeceği kadar altını çıkarırmış. Çalışanlardan biri bu durumu görünce” Burada çok para olsa gerek” demiş. Şeyhin olmadığı bir anı yakalayan işçi, postu kaldırıp altınları almak istemiş. Elini postun altına atınca yılan çıyan çıkmış. Şeyh Fethullah Hazretleri durumu fark edince işçiyi çağırıp “ Her yere elini sokma, kimine para çıkar kimine yılan çıyan çıkar” demiş…

 

Bir sabah namazında bu güzel camiye uğrarsanız Kadiri zikrinin tınıları ile inleyen kubbelerden zamanın ötelerine manevi bir yolculuk yaparsınız.

HASAN MAHİR

 

 

Leave a Reply