Geziantep’in ilk Onbiri

gaziantepGaziantep batıda yaşayanlar için Güneydoğulu bir şehir, Güneydoğu’da yaşayanlar için ise batılı şehir olarak bilinir. Fırat’ın batısında kalması ile batılı, sınırlarının Güneydoğu Anadolu’da bulunması ile de Güneydoğulu bir şehirdir.

Gaziantep kültür olarak Güneydoğu’ya daha yakındır. Ancak şehirleşme, sanayileşme ve gelişmişlik yönü ile batıya daha benzer. Güneyin yoksulluğundan kaçanlar için ilk sığınma limanı, güneyin gizemini araştıranlar için de güneyin cümle kapısıdır.

Gaziantep hakkında beklide akla gelen ilk şey baklavası, kebabı, fıstığıdır. Ancak şehir tarihi ve kültür dokusu ile insanı büyüler. Sizler için şehirde öne çıkan ilk on bir yeri seçtik.

BAKIRCILAR ÇARŞISI

Bakır; Gaziantep’te hüner sahibi ustaların çekiçleriyle sanata dönüştüğü ender yerlerden biridir. Yıllar boyunca sofraları şenlendiren bakır kaplar, çeşmelerden su taşıyan satıllar, su içilen taslar, yemek pişirilen kazanlar Gaziantepli bakır ustalarının ellerinden günümüze bir sanat olarak gelmiştir. Günümüzde varlığını sürdürmeye çalışan bir el sanatlarından biridir

Gördüğü ilgiden dolayı Gaziantep’te bakırcılık sürekli gelişmiş, gelişme ile beraber değişimi de yaşamıştır.

Gaziantep bakır işleme sanatının tarihi çok eskilere dayanmaktadır. Bakırcılıkla uğraşanlar bakır işlemeciğinin insanlık tarihi kadar eski olduğundan bahsederler. Yıllarca bakır günlük kullanımdaki eşyalar olarak yerini almıştır.

Son dönemlerde Gaziantep Büyükşehir Belediyesi’nin kültür yolu projesi çerçevesinde yenilenen çarşı geçmişten günümüze taşıdığı izler ile görülmesi gereken yerlerden birisi. Çarşıya girdiğinizde ustaların çekiç seslerinin melodisine kendinizi bırakın.
ALMACI PAZARI
Gaziantep’in lezzet çeşnisi diyebileceğimiz bir çarşı Elmacı Pazarı(Almacı Pazarı). Ziyaretçilerine Gaziantep’in toprağında yetişen ürünlerinin koleksiyonunu sunuyor. Hem Gaziantep coğrafyasını tanıyor hem de doğallığın ve tarihini bir çarşıda alışverişin keyfini çıkartıyorsunuz. Baharat çeşitleri, yöresel sucuklar, pestiller, pekmezler, dolmalık kurutmaları, kısaca yöresel bütün tatları bulabileceğiniz bir çarşı.

Çarşıya gitmişken pazarın hikâyesini de dinlemenizi öneririm. Eskiden elma peynir tenekelerinden yapılan camekânlarda tane ile satılırmış. Çok değerli olan elmayı çok zengin olanlar alırmış. Bu sebeple elmacı pazarı olarak adlandırılmış. Yöresel ürünleri alabileceğiniz en güzel çarşı.

GAZİANTEP PASAJLARI

Şehirlerin en gözde yerleri tarihi ve doğal güzelliklerinden sonra pasajları olsa gerek. Gaziantep diyince pasajların önemi bir kat daha artar. Çoğumuz büyüklerimizden dinlemişizdir. “Askerliğimi Antep’te yapmıştım gelirken kilim getirdim. Antep’e mal almaya gitmiştik herkese bir şey aldım ama kendime o gün moda olan muhtar çakmağını aldım hey gidi günler hey. Ha babamda Antep’ten bize …” Gaziantep konusu nerede açılsa mutlaka birilerinin Gaziantep pasajları ile ilgili bir anısı vardır. Kimi o pasajlara gitmiş alış veriş yapmış kimine Antep hatırası bir muhtar çakmağı, başörtüsü, kahve fincanı hediye olarak gelmiştir. Türkiye çapında meşhur olan Gaziantep’in pasajlarının sırlarını keşfetmeye ne dersiniz? Hiçbir şehrin pasajı Gaziantep pasajları kadar hareketli olmamıştır. Çünkü bu pasajlar 1980 öncesi Türkiye ekonomisine yön vermiştir. Evlerimizde kullandığımız baba yadigârı elektronik eşyaların çoğu bu pasajlardan geçmiştir. Bir zamanlar Türkiye’nin Elektronik eşya piyasası Gaziantep Pasajlarından sorulurmuş. En Meşhur Pasajlar, Büyük Pasaj, Söylemez Pasajı, Belediye Pasajıdır. Son dönemlerde açılan Turistik çarşıda pasaj mantığı ile hizmet verdiği için görülebilir.


MOZAİK MÜZESİ

Şehir merkezinde Kamil ocak kapalı spor salonunun yanında bulunan Gaziantep’in ilk Müzesi çevrede bulunan Düllük Antik, Karkamış Yesemek, gibi ören yerlerinden çıkarılan eserlerden oluşan bir arkeoloji müzesi olarak yıllarca hizmet vermiştir. Zeugma/ Belkıs Antik kentinde yapılan kazılarda çıkarılan paha biçilmez mozaikler bir anda dünya gündemine düştü. Dünyanın ilgisini Zeugma’ya yönelince yerel yönetimlerin katkısı ile eski binanın bitişiğinde yeni bir bina yapıldı.2005 yılında başbakan Recep Tayyib Erdoğan tarafından hizmete açıldı.

Bugün eski ve yeni müze binası bir galeriyle birbirine bağlanarak, Eski Müze, Gaziantep ve çevresindeki taşınabilir kültür varlıklarının kronolojik sırayla sergilendiği, “kronolojik müze” olarak hizmet veriyor.

 Yeni binada ise Zeugma’dan çıkarılan müzeler sergileniyor.  Gaziantep arkeoloji müzesi 3500m2′lik teşhir alanına sahip. Yeni yapılan binada 16 adet teşhir salonu, teşhiri yeniden düzenlenen eski binada ise 5 adet teşhir salonu bulunuyor. Yeni binadaki teşhir salonlarında Zeugma kurtarma kazılarında bulunan 550m.2 mozaik, 120m.2 fresk ve heykeller teşhir edilirken, eski binada ise Gaziantep çevresinin kronolojisiyle ilgili 1752 adet eser sergileniyor. Zeugma antik kentinden çıkarılan paha biçilmez mozaiklerin en güzeli, en meşhuru küçük bir tablo boyutundaki Çingene kız mozaiği.
SAVAŞ MÜZESİ
Bilindiği gibi Gaziantep dünyada eşine az rastlana bir kurtuluş mücadelesi verdi.  Bu mücadelenin tarihi kahramanlarını, şahitlerini hatırlatmak adına 2008 yılında Şahinbey Belediye Başkanı Ömer Can’ın katkıları ile Şehitler caddesinde şehitler hamamı ve çevresi güzel bir düzenleme ile tarihi görünümüne kazandırıldıktan sonra, şehitler hamamının yanında bulunan eski Antep mimarisi ile yapılmış ev savaş müzesi olarak tanzim edilmiş. Gaziantep savaşının acılarını, şehrin başarısının altında yatan gizemi görmek isteyenler için görülmeye değer bir müze.

PİŞİRİCİ MESCİDİ VE KASTELİ
Gaziantep’in en ilgi çeken eserlerinden birisidir Pişirici mescidi ve kastelidir. Şehrin su ihtiyacını karşılamak için yapılmış su depolama merkezidir. Burada toplanan sular kanallar aracılığı ile eski Antep evlerinin avlularından geçirilmiş.
1282 li yıllarda yapıldığı tahmin ediliyor. Abdest, ibadet, temizlik ve dinlenme amaçlı kullanılmış. Kastel içerisinde; havuz, mescit, ziyaret yeri, çimeklik, tuvalet gibi unsurlarla bulunmakta. Suyun kullanım alanının hepsini bir arada bulunduran bir komplekstir. Fotoğraf meraklıları içinde bulunmaz bir mekân. Gaziantep’ten başka örneğine rastlanmayan kastellerin Gaziantep’te ki en güzel örneği olarak ziyaretçilerini bekliyor.

YESEMEK AÇIK HAVA MÜZESİ VE HEYKEL ATÖLYESİ
Gaziantep Merkezden yaklaşık bir buçuk saatlik( 113+23 km) uzakta bulunan İslâhiye ilçesinin Yesemek Köyünde bulunan bir heykel atölyesi Yesemek.
Yesemek’e vardığınızda dağ yamacına dizilmiş taş heykeller karşılıyor sizi. M.Ö. 2000 yıllarının ikinci yarısı içinde bölge bulunan, Hititler tarafından ele geçirilen taş ocağı taşı işlemiş. Taşı sanata da dönüştürmeyi başararak taştan heykeller yapmışlar.  Burası yıllarca heykel yapılan bir atölye olarak kullanılmış. Daha sonrasında ocak terk edilmiş. Heykellere baktığımız da çoğu heykellerin yarım kaldığı görülüyor. Bu heykel ocağının kapanmasında belki talebin olmaması beklide büyük bir felaket yâda işgal sonrasında terk edilmiş izlenimi ediniyorsunuz.
Yesemek’de Yarım kalan heykelleri tamamlamak için olmasa da son dönemlerde çevre düzenlemesi ve çağımız heykel tıraşlarının yaptıkları heykellerle Yesemek Açık hava Müzesi gezilmesi ve görülmesi gereken bir müze olarak sizleri bekliyor.
GAZİANTEP KALESİ

Eski Gaziantep evlerinin dar gölgeli sokaklarından yüründüğünde geçmiş zamanın izlerini sürerek kaleye varabilmek mümkün.  Kale nerede ise şehrin her yanından görülebilecek bir konuma sahip. Kale eski Antep’in merkezi durumunda.

Eski şehirler genelde bir ovanın kenarında sırtını bir dağın güvenine yaslamış, önüne bir ırmağı da savunma amaçlı almış konumdadır. Ancak Gaziantep şehrinde bu şekilde yüksek dağ olmadığı için Kale büyük bir kayanın üzerine inşa edilmiş. Kalenin kimler tarafından ne zaman yapıldığı tam olarak bilinmemekle beraber Önceleri bir gözetleme kulesi olarak görev yapıldığı bugün halini ise Bizans İmparatoru Justimyanus ( MS. 6.YY.) döneminde almış olduğu yapılan araştırmalarda ortaya konulmuş.

Kale mimari olarak yuvarlak bir şekilde yapılmış. Kalenin etrafında eskiden otuz metreyi bulan hendekler kazılı olduğu tahmin ediliyor.

Kalenin içerisinde yapılan kazılarda, cami, köşk, sarnıç, Türbe kalıntılarına rastlanmıştır. Ana kütlenin altında su kaynağı olduğu tahmin edilmektedir. Kaleden çeşitli yönlere dehlizler olmasına rağmen dehlizler kapalı olduğu için sonlarının nerede bittiği tahmin edilememektedir.

Kaleyi ziyaret edenler Antep halkının düşman işgaline karşı direniş öyküsünü anlatan Gaziantep Savunması Kahramanlık Panoraması Müzesini, Gaziantep Kalesi girişinde görebilme şansına sahip.

 

ZEUGMA ANTİK KENTİ

Belkıs/Zeugma Yükselen baraj suları altından son anda kurtulan bu antik kent’in kimler tarafından kurulduğu bilinmiyor. Bir zamanlar Fırat’ın en sığ yerine kurulan bu kent kervan yollarının geçiş noktası olduğu için gelişiyor. Gelişme yanında sanatı ihtişamı da beraberinde getiriyor. Büyük İskender’in Komutanlarından Selevkos Nikator MÖ. 300’lü yılarda buraya kendi ismini de katarak Selevkos Euphrates ( Fırat’ın Silifkesi) ismini veriyor. Burayı MÖ 1. yy ele geçiren Romalılar buraya Köprü/ geçiş anlamına gelen Zeugma ismini veriyorlar. Bir rivayette de Kuran’da geçen Hz Süleyman’la Belkıs Kıssasında geçen Seba kenti olabileceği vurgulanıyor.

Zeugma’da çıkarılan Mozaikler Gaziantep Müzesinde sergileniyor. Barajın kenarında sadece iki sütun ve villa kalıntılarından başka bir şey görülmüyor. Buradan Halfeti, Rumkale’ye giden gemi turlarına katılmak mümkün.
RUMKALE

Yavuzeli ilçesinde bulunan Rumkale sırları, gizemlileri ile ilginç bir kale. Rumkale MÖ. 840 yılında Hitit döneminde yapıldığı tahmin ediliyor. Kale stratejik bir noktaya yapılmış. Kalenin Fırat’la, Merzimen ırmağının kesişme noktasında bulunuyor. Bir yarım ada gibi. Karaya bağlanan bölümündeki kayalar kesilerek dev bir hendek oluşturulmuş. Kale mimarisinde neresi doğal kaya nerede insanın eli değmiş ayırmak zor.

Rumkale özelikle Hıristiyanlar tarafından önemseniyor. Hz İsa’nın havarilerinden Yuhanna’nın İncilleri burada yazdığı daha sonra Beyrut’a kaçırıldığı söyleniyor. Kalede Aziz Nerses kilisesi, mescit, Kale içi pazarlar ve çok sayıda tarihi kalıntının olduğu görülüyor.

Her yerde olduğu gibi burada bir efsane çıkıyor karşımıza. Aziz Nerses’in kalede yaşayan çok yakışıklı bir oğlu varmış. Kalenin su ihtiyacını karşılamak için kalenin altında bulunan kuyuya her gün iner, suyun aksinde kendini seyredermiş. Bir gün iki gün derken, suya yansıyan güzelliğine âşık olmuş. Etrafındaki hiçbir güzele meyil etmemiş. Azizi Nerses oğlunun aklını yitirdiğini düşünerek onu Rumkale yakınlarında bulunan Krala Kızı / Henisli mağarasına kapatmış. Bu efsaneden yola çıkarak insanın kendisini beğenmesine psikolojide Narsızım isminin verildiği rivayet edilmektedir. Rumkale’yi Zeugma’dan yâda Halfeti’den kalkan teknelerle ziyaret edebilirsiniz.
HAYVANAT BAHÇESİ

Hepimiz doğal bir hayatın içerisinde hayvanlar âlemine yolculuğa çıkmak isteriz. Ancak bu çoğumuz için mümkün değil. Gaziantep Hayvanat bahçesinde doğal olmasa da doğala en yakın yapılmış hayvanat bahçelerinden birisi.

Gaziantep hayvanat bahçesi bin dönümlük bir arazi üzerinde hayvanların doğal ortamına uygun bir şekilde yapılmış. Şuanda beş yüz dönümlük bir alan hayvanlara tahsis edilmiş durumda.
Hayvanat bahçesi Burç ormanlarının içerisinde bulunmakta. Dünyanın hemen her bölgesinde yaşayan farklı türlerde onlarca hayvanı görmek mümkün. Hayvanat bahçesi için en az yarım gününüzü ayırın. Fotoğraf makinelerinizin pozlarının çok olmasına dikkat edin.

 

 

 

ÖNE ÇIKMAYANLAR

Hz Yuşa türbesi: Hz Yuşa (AS) ait türbe olduğu söylenen türbe
Hz Ukkaşe Türbesi: (Nurdağı) Peygamberimizin cennetteki arkadaşım dediği sahabenin türbesi.
Tekke Camii: Altından yol geçen minare
Boyacı Camii: Raylı minber
Şey Fethullah (Şıh)camii ve hamamı: Anadolu’da bulunmayan özgün mimari
Şehitler anıtı: Gaziantep savunmasında 6317 şehidi temsil eden anıt mezar.
Naip Hamamı: Hamamları ile meşhur Gaziantep’ten özgün bir hamam mimarisi
Antep evleri: Taş mimarinin en güzel örnekleri tarihi Antep evleri.

Tags:

4 Responses to “Geziantep’in ilk Onbiri”

  1. gizem diyor ki:

    gazi antepliyim seviyorum şehrimi ama istanbulda yaşıyorum özlüyorum şehrimi

  2. Havai Fişek diyor ki:

    oldukça güzel bir yazı olmuş. çok hoşuma gitti gerçekten. severek okudum bunu :) başarılar :D

  3. Ferhat Coşkun diyor ki:

    teşekkürler çok işime yaradı.böyle yazılar bulmak hoş. takipteyim

  4. Baraj Yolu diyor ki:

    Teşekkürler güzel çalışma emeğinize sağlık. Baraj yolu firma rehberi ekibi.

Leave a Reply